Rolnictwo zrównoważone

rolnictwo zrównoważone
rolnictwo zrównoważone

W zakładce „Rolnictwo zrównoważone” znajdą Państwo informacje pomocne w gospodarowaniu zgodnym z założeniami „zrównoważonego rozwoju”. Znajdujące się tutaj treści, mają wymiar maksymalnie praktyczny, co przekłada się także na wymierne korzyści z ich wdrażania.

Rolnictwo to bardzo dynamiczna branża. W związku z tym nie zabraknie wiadomości, które pokazują aktualne trendy w zakresie ochrony środowiska na poziomie gospodarstwa rolnego.

Racjonalna gospodarka wodna

Dominik Wiski Racjonalna gospodarka wodna Zjawiska pogodowe, które miały miejsce wiosną tego roku, to przykład tego, jak szybko zmieniają się warunki klimatyczne. W kontekście tych zmian warto wspomnieć o znaczeniu wody dla rolnictwa. Jest już faktem, że w niektórych przypadkach przyczyną niewykorzystania możliwości produkcyjnych jest niedobór wody. Ilość i jakość wody dostępnej dla upraw nabiera coraz większego znaczenia. Wpływa na to coraz wyższy poziom agrotechniki, gdzie każdy czynnik plonotwórczy jest ważnym elementem całości procesu uprawy. Zbyt mała ilość wody jest

Czytaj więcej

Zakwaszanie gnojowicy

mgr inż. Dominik Wiski Zakwaszanie gnojowicy W nawiązaniu do wcześniejszego artykułu „Metody alternatywnego zagospodarowania gnojowcy” opisano metodę polegającą na zakwaszaniu gnojowicy. Wyróżnia się ona spośród pozostałych, ponieważ w ostatnim czasie budzi zainteresowanie w całej Unii Europejskiej. Na ulatnianie się amoniaku z gnojowicy ma wpływ kilka czynników. Są to: temperatura, zawartość suchej masy, dostęp tlenu, sposób żywienia i wiek zwierząt, kierunek produkcji i co będzie omawiane w tym artykule- pH. Gnojowica bydlęca ma wartość pH ponad 7, a świńska ponad 8

Czytaj więcej

Metody alternatywnego zagospodarowania gnojowicy

mgr inż. Dominik Wiski Metody alternatywnego zagospodarowania gnojowicy Zmiany, które nastały w latach 90-tych, spowodowały wzrost intensywnej produkcji zwierzęcej, związany z większym zapotrzebowaniem na żywność rosnącej liczby ludności. Powszechny stał się system bezściółkowego utrzymania zwierząt. Ilość wytworzonej gnojowicy w dużych chlewniach znacząco obciąża środowisko i powoduje uciążliwości gazowo-odorowe w najbliższej okolicy. W związku z tym dostrzega się potrzebę alternatywnych metod postępowania z tym nawozem naturalnym. W latach 90- tych XX wieku odnotowano znaczny wzrost produkcji zwierzęcej, który nadal się utrzymuje.

Czytaj więcej

Szanse wynikające z analiz glebowych

Szanse wynikające z analiz glebowychZima dla rolników to pora planowania następnego sezonu uprawowego. Po wyborze rośliny jaka zostanie wysiana na polu, myślimy jak zapewnić jej optymalne warunki by uzyskać wysokiplonzadowalającej jakości. Analizuje się wtedy wszystkie czynniki, które to umożliwiają. Jedną z podstawowych kwestii jest nawożenie. Dobrze zaplanowane,pozwala prawidłowo odżywić uprawę, nie dopuścić do wymywania nadmiaru składników pokarmowych oraz obniżyć koszty nawozów. Gleba ma określoną pojemność sorpcyjną. Pod kątem nawożenia upraw oznacza to, że nie zawsze 100% wysianego nawozu zostanie pobrane

Czytaj więcej

Program rolnośrodowiskowy

15 marca 2017 r. rozpoczął się kolejny nabór wniosków o dopłaty bezpośrednie. Podobnie jak w latach poprzednich, na formularzu wniosku można zadeklarować realizację w gospodarstwie Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego (PRSK), zwiększając tym samym pulę dopłat uzyskiwanych przez gospodarstwo.

Dużym zainteresowaniem rolników cieszy się możliwość uzyskania dopłat do ekstensywnego użytkowania łąk i pastwisk w celu zachowania cennych siedlisk i zagrożonych gatunków ptaków, czyli realizacja tak zwanych pakietów przyrodniczych (pakiety 4 i 5). Mniej rolników wyraża chęć prowadzenia upraw w sposób zrównoważony. Natomiast rozpoczęcie nowego, 5-letniego zobowiązania w zakresie uprawy międzyplonów (wariant 2.1) w ramach PROW 2014-2020 możliwe jest w ograniczonym zakresie, stąd widoczny na wykresie gwałtowny spadek liczby wnioskodawców.

Pakiety przyrodnicze to możliwość uzyskania płatności w przedziale: od 600 do 1300 zł za każdy hektar trwałych użytków zielonych spełniający określone kryteria. Po pierwsze, przez trwały użytek zielony rozumie się grunty zajęte pod uprawę traw lub innych upraw zielnych zasianych naturalnie lub przez rolnika, nie włączonych do płodozmianu przez 5 lat lub dłużej. Kolejna sprawa to występowanie określonych siedlisk roślinnych lub gatunków ptaków. Ich określenie jest rolą eksperta botanika lub ornitologa. Wykaz ekspertów dostępny jest na stronie internetowej Centrum Doradztwa Rolniczego:
http://195.205.152.135/doradca/doradcy_str/eksp_pr.php

W zależności od stwierdzonego siedliska, ekspert przyrodniczy (lub doradca rolnośrodowiskowy dla wariantu 4.7: Ekstensywne użytkownie na OSO) ustala z rolnikiem sposób użytkowania łąki lub pastwiska: ilość pokosów, limit i terminy wypasów, wykaszanie niedojadów, limity nawożenia i możliwość wapnowania, powierzchnię, którą należy pozostawić bez koszenia. Niezależnie od stwierdzonego siedliska, na trwałych użytkach zielonych na których realizowane są pakiety przyrodnicze, obowiązują zakazy: przeorywania, wałowania, podsiewu, stosowania środków ochrony roślin, włókowania (od 1 kwietnia do 1 września), pozostawienia skoszonej biomasy, tworzenia nowych, rozbudowy i odtwarzania istniejących systemów melioracyjnych (chyba, że ekspert dopuści taką możliwość).
Pakiet 1: rolnictwo zrównoważone, wymaga od rolnika i doradcy rolnośrodowiskowego dużego nakładu pracy na ułożenie 5-letniego płodozmianu, w którym w każdym roku zobowiązania zastosowane zostaną co najmniej 4 uprawy i udział każdej z nich nie będzie niższy niż 10% gruntów ornych, zaś zboża i powierzchnia największej z upraw nie przekroczą 65%. Na każdej działce rolnej, w ciągu 5-cio letniego zobowiązania, muszą pojawić się rośliny z co najmniej 3 grup upraw oraz, przynajmniej dwukrotnie, praktyki zwiększające zawartość substancji organicznej w glebie (międzyplony, przyoranie obornika, przyoranie słomy). Podobnie jak we wcześniejszych wersjach Pakietu 1, nawożenie w rolnictwie zrównoważonym odbywa się zgodnie z planem nawozowym opracowanym przez doradcę rolnośrodowiskowego na podstawie wyników podstawowych analiz glebowych. Nowym wymogiem jest konieczność wykonania badania na zawartość węgla organicznego oraz powtórzenia wyników analiz glebowych w piątym (lub poprzedzającym) roku zobowiązania. Zniesione zostały limity określające górne dawki nawozów azotowych na gruntach ornych i trwałych użytkach zielonych. Wysokości dawek azotu określonych w planie nawozowym wynika z tzw. salda azotu. Zaleca się aby nadwyżka bilansowa tego makroskładnika nawozowego nie przekraczała 30 kg.
Nakłady związane ze zrównoważonym nawożeniem i zmianowaniem zostaną zrekompensowane rolnikowi płatnością wysokości 400 zł/ha, należną do wszystkich gruntów ornych w gospodarstwie.

Międzyplony (wariant 2.1 ze stawką płatności: 650 zł/ha) w ramach nowego Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego zostały ograniczone do obszarów problemowych o niskiej zawartości próchnicy, obszarów szczególnie zagrożonych erozją oraz obszarów szczególnie narażonych na zanieczyszczenie azotanami ze źródeł rolniczych (OSN). W woj. pomorskim nie zidentyfikowano obszarów problemowych o niskiej próchnicy, natomiast obszarów szczególnie zagrożonych erozją nie brakuje (łącznie prawie 200 obrębów geodezyjnych). OSNy wyznaczone w powiatach: gdańskim, tczewskim, starogardzkim oraz sztumskim, obejmują 98 obrębów geodezyjnych.

Międzyplony (w ramach wariantu 2.1) rozumiane są jako uprawy mieszanek składających się z minimum 3 gatunków roślin wysianych w terminie do 15 września i pozostawionych przez okres zimowy do przyorania (z wyjątkiem uprawy gleby w systemie bezorkowym. Mieszanka roślin wysiewanych w międzyplonach nie może składać się wyłącznie ze zbóż (zboża mogą stanowić nie więcej niż 70% składu mieszanki). Na polu z międzyplonami wiosenne zabiegi agrotechniczne można rozpocząć od 1 marca. Międzyplonów nie wolno nawozić, ponieważ jednym z celów środowiskowych tego działania jest ograniczenie wymywania składników nawozowych z gleby. Inny cel pakietu 2 – to ograniczanie erozji, szczególnie ważne na gruntach ornych położonych na stokach. Dlatego w ramach wariantu 2.2 na stokach o nachyleniu powyżej 20% można wysiać pasy ochronne uzyskując płatność 450 zł/ha.

Poza opisanymi powyżej pakietami i wariantami, w działaniu rolno-środowiskowo-klimatycznym nadal istnieje możliwość objęcia płatnościami:

  • sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych (1964 zł/ha);
  • zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie (750 zł/ha lub 1000 zł/ha);
  • lokalnych ras bydła, koni, owiec, świń i kóz (360 – 1600 zł/szt.).

Podobnie jak w poprzednich latach, działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne realizowane jest na podstawie 5-letniego planu opracowanego przez rolnika z doradcą rolnośrodowiskowym. Rolą doradcy jest pomoc w doborze pakietów lub wariantów do oczekiwań i możliwości rolnika, wskazanie których ustaleń
zawartych w planie nie można zmieniać, i tych które są możliwe, np. zmiany w płodozmianie i wymagają (lub nie wymagają) zgłoszenia do właściwego BP ARiMR.
Szczegółowych informacji o działaniu rolno-środowiskowo-klimatycznym udzielają doradcy rolnośrodowiskowi – pracownicy Powiatowych Zespołów Doradztwa Rolniczego http://podr.pl/kontakty/

Więcej informacji znajdą Państwo również na stronach internetowych:

Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi: http://www.minrol.gov.pl/Wsparcie-rolnictwa/Program-Rozwoju-Obszarow-Wiejskich-2014-2020/Instrumenty-wsparcia-PROW-2014-2020/Dzialanie-rolno-srodowiskowo-klimatyczne
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa: http://www.arimr.gov.pl/pomoc-unijna/prow-2014-2020/dzialanie-rolnosrodowiskowo-klimatyczne-oraz-rolnictwo-ekologiczne-w-2015-roku-projekt-prow/dzialanie-10-dzialanie-rolno-srodowiskowo-klimatyczne-kampania-2017.html

Odnawialne źródła energii

ikony

Jest faktem, że zasoby paliw nie odnawialnych są coraz mniejsze. Prężnie rozwija się za to energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii.

Rolnictwo, jako jedna z niewielu branż posiada potencjał do dostarczenia organicznych substratów do instalacji wykorzystujących źródła odnawialne. Jeżeli chodzi o fotowoltaikę, to również rolnicy i mieszkańcy obszarów wiejskich są głównymi potentatami energetyki prosumenckiej pochodzącej z tych źródeł.

Odnawialne źródła energii w UE i w Polsce – wybrane aspekty

prof. dr hab. inż. Mariusz Stolarski dr inż. Michał Krzyżaniak Centrum Biogospodarki i Energii Odnawialnych, Katedra Hodowli Roślin i Nasiennictwa Wydział Kształtowania Środowiska i Rolnictwa, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Rozwój produkcji i wykorzystania odnawial- nych źródeł energii (OZE) w Unii Europejskiej (UE) jest faktem dokonanym i przyszłościowym, przed którym nie ma odwrotu. Na wykresie 1 przedstawiono ewolucję produkcji energii pierwotnej według rodzaju paliw w krajach UE-28, w latach 2000- 2016. Z przedstawionych danych, obejmujących 17 lat, wyraźnie widać trend spadkowy

Czytaj więcej

Jak zostać prosumentem energii elektrycznej pochodzącej z paneli fotowoltaicznych

Jednym z rozwiązań na obniżenie ceny energii elektrycznej jest zostanie prosumentem. Takie rozwiązanie jest bardzo popularne wśród rolników niemieckich, gdzie odpowiadają oni za znaczną część energii elektrycznej produkowanej w instalacjach fotowoltaicznych. Oprócz obniżenia rachunków, gospodarstwo nabiera proekologicznego wizerunku i przyczynia się do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego. Obecny kształt ustawy o OZE definiuje prosumenta jako: „odbiorcę końcowego dokonu– jącego zakupu energii elektrycznej na podstawie umowy kompleksowej, wy– twarzającego energię elektryczną wy– łącznie z odnawialnych źródeł energii w mikroinstalacji, w celu jej zużycia

Czytaj więcej

Kolektory słoneczne – darmowe ciepło ze Słońca

W lutowym numerze naszego miesięcznika pisaliśmy o wykorzystaniu energii słonecznej do produkcji prądu na własne potrzeby. W poniższym artykule przybliżymy możliwości wykorzystania energii słonecznej do wytwarzania ciepła. Powoli dobiega końca sezon grzewczy, który zapisał się alarmującymi informacjami o spalaniu nie- właściwego lub słabej jakości opału, co skutkowało tworzeniem się szkodliwego smogu w wielu miejscowościach naszego kraju. Sezon letni kończy wprawdzie okres ogrzewania domów, ale nadal potrzebna jest energia na zapewnie- nie ciepłej wody użytkowej. Jest zatem dobry moment, aby rozważyć

Czytaj więcej

Wsparcie finansowe na poprawienie jakości powietrza

Problem zanieczyszczenia powietrza znany jest od dawna. W ostatnim czasie poruszany jest jednak częściej niż zwykle z powodu tworzącego się, w wielu regionach naszego kraju, smogu, który jest wynikiem spalania niewłaściwych lub słabej jakości paliw stałych. Dużym wyzwaniem jest też ograniczanie efektu cieplarnianego związanego m.in. z nadmierną emisją dwutlenku węgla. Dlatego każda inicjatywa wspierająca obniżenie poziomu niskiej emisji i propagująca wykorzystanie odnawialnych źródeł energii jest szczególnie cenna. Do tej pory realizowano wiele programów o za- sięgu krajowym i regionalnym, których

Czytaj więcej

Prąd ze Słońca na własne potrzeby

Słońce daje energię czystą i niewyczerpalną. Ilość energii docierającej do powierzchni Ziemi przekracza 10 000 razy obecne zapotrzebowanie ludzkości na energię. Dlatego też, w obliczu kończących się zasobów konwencjonalnych źródeł energii, energia słoneczna i metody jej zamiany na inne formy nabierają coraz większego znaczenia – zwłaszcza, że jej pozyskiwanie nie powoduje żadnych efektów ubocznych i szkodliwych emisji. Transfer energii słonecznej jest zatem rozwiązaniem oszczędzającym zasoby naturalne. To bardzo ważny krok w kierunku ochrony środowiska naturalnego. Co roku do powierzchni Ziemi

Czytaj więcej

Odnawialne źródła energii – wsparcie dotacyjne

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Odnawialne źródła energii – wsparcie dotacyjne Od 12 grudnia 2016 roku do 31 stycznia 2017 roku prowadzony jest nabór wniosków z poddziałania 10.3.1. Odnawialne źródła energii – wsparcie dotacyjne, w ramach Osi Priorytetowej 10. Energia, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego 2014-2020 (RPO WP 2014-2020). Złożone wnioski będą rozpatrywane w formule konkursu. Konkurs przeznaczony jest dla przedsięwzięć realizowanych na obszarze całego województwa pomorskiego. Celem szczegółowym działania 10.3 jest zwiększenie wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych, szczególnie

Czytaj więcej