Żuławy od miesięcy zmagają się z problemem nadmiaru wody. Ulewne deszcze, które wystąpiły na przełomie lipca i sierpnia ubiegłego roku, spowodowały zalanie dużych połaci pól uprawnych. Istniejące urządzenia melioracyjne nie były w stanie odprowadzić nadmiaru wody, przez co część rolników nie mogła zebrać plonów oraz dokonać siewu roślin ozimych. Wyjątkowo śnieżna zima i następujące po niej roztopy sprawiają, że w wielu miejscach pola są zalane i jeszcze przez długi czas rolnicy nie będą mogli rozpocząć prac polowych. Lokalnie występują także przerwania wałów. Stąd pilne jest podjęcie działań, które poprawią sytuację i zabezpieczą teren przed tak niekorzystnymi zjawiskami w przyszłości.
Tematowi temu poświęcona była konferencja pt. „Działania na rzecz Żuław Wiślanych”, która odbyła się 2 marca br. w Oddziale Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Starym Polu.
Konferencję otworzył Marek Turlej, Dyrektor PODR Oddział w Starym Polu, który przywitał przybyłych rolników, przedstawicieli samorządów lokalnych, Izby Rolniczej, sołtysów, myśliwych i doradców PODR.
Na początku konferencji zaprezentowana została ważna dla rolników informacja, dotycząca zbliżającej się kampanii składania wniosków o dopłaty bezpośrednie. Warunki oraz zmiany w zakresie płatności bezpośrednich i płatności obszarowych na rok 2026 oraz informację o realizacji kampanii 2025 przedstawił Zbigniew Grochala, Kierownik BP ARiMR w Malborku.
Następnym prelegentem był Marek Opitz, Prezes Zarządu Klubu Nowodworskiego, który omówił problemy związane ze szkodami powodowanymi przez bobry w infrastrukturze wodnej i na użytkach rolnych. Populacja bobrów na Żuławach szybko rośnie. Zwierzęta te powodują coraz większe szkody w infrastrukturze przeciwpowodziowej i w uprawach rolnych. Ich działalność ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo powodziowe Żuław Wiślanych. Prelegent przedstawił doświadczenia innych krajów w ochronie przez bobrami. Skutecznym rozwiązaniem, stosowanym np. w Holandii, są siatki i szczelne ścianki, zabezpieczające wały przeciwpowodziowe i skarpy cieków wodnych. Dobre efekty daje też budowa wałów przeciwpowodziowych w większej odległości od koryta rzek. Są to jednak rozwiązania bardzo drogie. Uczestnicy konferencji wnioskowali o zwiększenie odstrzału bobrów. Są to jednak zwierzęta chronione, ich odstrzał wymaga spełnienia wielu warunków i uzyskania specjalnych zgód.
Ważnym punktem konferencji było wystąpienie Andrzeja Ryńskiego, Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku. Przedstawił on działania podejmowane przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, w tym planowane inwestycje na terenie powiatów żuławskich. Odpowiadał także na pytania rolników, dotyczące sytuacji w konkretnych lokalizacjach.
Głos zabrał także Paweł Cywiński, pełnomocnik Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do spraw Żuław Wiślanych. Podkreślił on konieczność powołania grupy, która wypracuje wspólne stanowisko merytoryczne, dotyczące działań koniecznych do realizacji dla zabezpieczenia powodziowego Żuław.
Na zakończenie konferencji odbyła się dyskusja, z której można sformułować następujące wnioski:
- Konieczne jest wprowadzenie rozwiązań prawnych, umożliwiających ograniczenie populacji bobrów na Żuławach (wyznaczenie strefy wyłączonej z ochrony tego gatunku);
- Należy sprawdzić w warunkach żuławskich skuteczność różnych rozwiązań zabezpieczających przed szkodami powodowanymi przez bobry;
- Potrzeba zorganizowania się i stworzenia silnej reprezentacji Żuław, złożonej z rolników, samorządowców, parlamentarzystów i innych podmiotów działających na tym obszarze. Jej zadaniem będzie „tłumaczenie” specyfiki tego terenu oraz konieczności wsparcia na szczeblu centralnym.
Planowane jest kontynuowanie spotkań poświęconych problemom Żuław Wiślanych. Potencjał rolniczy tego terenu jest bardzo ważny w kontekście bezpieczeństwa żywnościowego kraju. Jego zachowanie i wykorzystanie warunkuje jednak sprawnie działający system melioracyjny.
