WYJAZD STUDYJNY – MEKLENBURGIA POMORZE
PRZEDNIE – W RAMACH PROJEKTU BIOSOLFarm
Gospodarstwa Południowego Bałtyku
jako istotna część systemów energii odnawialnej.
W dniach 11.02.2026 oraz 12.02.2026 w ramach projektu BIOSOLfarm – Gospodarstwa Południowego Bałtyku jako istotna część systemów energii odnawialnej mieliśmy okazję odwiedzić kilka innowacyjnych gospodarstw i miejsc w północnych Niemczech, położonych głównie w regionie Meklemburgii–Pomorza Przedniego. Celem wizyty było poznanie praktycznych rozwiązań stosowanych w rolnictwie odnawialnym, produkcji biogazu, efektywnym wykorzystaniu energii odnawialnej oraz lokalnych inicjatyw wspierających zrównoważony rozwój wsi. Dziękujemy naszemu partnerowi projektu enviMV za organizację wyjazdu studyjnego.
Pierwszym punktem wizyty w dniu 11.02.2026r. było gospodarstwo mleczno-rolnicze w Lambrechtshagen koło Rostocku, prowadzone przez rodzinę Postma „Hof Postma” https://hof-postma.de/ – tradycyjne, rodzinne przetwórstwo mleczarskie o zrównoważonym podejściu do produkcji rolnej. Uczestnicy zapoznali się tu z systemem hodowli krów, obejmującym:
- produkcję mleka z przywiązywaniem wagi do zdrowia i dobrostanu cieląt,
- nowoczesne zarządzanie dużą liczbą bydła,
- praktyczne wykorzystanie energii odnawialnej, m.in. poprzez biogaz produkowany z odchodów i resztek paszowych,
- mechanizmy marketingu lokalnych produktów, w tym sprzedaż w sklepie gospodarstwa i przyszłe plany rozwoju usług turystycznych.
To gospodarstwo było inspiracją do dyskusji nt. efektywnego łączenia produkcji rolniczej i energetycznej, wykorzystując lokalne zasoby i technologie.
Kolejnym odwiedzonym gospodarstwem było historyczne Gut Hohen Luckow – https://www.guthohenluckow.de/ wielopokoleniowe gospodarstwo z ponad 600-letnią tradycją. Obiekt słynie z:
- nowoczesnych warunków hodowli bydła i wysokich standardów dobrostanu zwierząt,
- prowadzenia zrównoważonego rolnictwa i ochrony gleby,
- zastosowania biogazowni oraz energii odnawialnej do produkcji energii elektrycznej i ciepła,
- aktywnej roli w lokalnej społeczności – gospodarstwo jest istotnym pracodawcą i centrum życia wiejskiego.
Uczestnicy mogli tutaj obserwować, jak tradycja łączy się z najnowszymi technologiami i jak przedsiębiorstwo wpływa na rozwój regionalny.
Następnym punktem była wizyta w gospodarstwie Landboden Glasin – https://landboden-glasin.de/ – dużym kompleksie rolniczym w Glasin, zajmującym się szerokim spektrum działalności:
- produkcją roślinną na dużych areałach pól,
- hodowlą krów mlecznych, owiec, świń i drobiu,
- prowadzeniem działań w sektorze biogazu i bioenergii,
- kierunkiem bezpiecznej i zrównoważonej produkcji żywności oraz systemami regeneracyjnej energii,
- realizacją celów związanych z gospodarowaniem zasobami w sposób ekologiczny i z poszanowaniem natury.
Ten gospodarczy kompleks zaprezentował uczestnikom różnorodne techniki integracji produkcji rolnej z energetyczną, pokazując, jak rolnictwo może stać się dynamicznym elementem lokalnych systemów OZE.
Podczas tego dnia zdobyliśmy ważną wiedzę i praktyczne przykłady dotyczące:
Integracji produkcji rolnej z energetyczną – poprzez biogazownie i systemy odnawialne.
Różnorodności modeli rolnictwa zrównoważonego, od dużych gospodarstw mlecznych po kompleksowe struktury rolnicze łączące hodowlę, uprawy i produkcję energii.
W kolejnym dniu, 12.02.2026, mieliśmy okazję uczestniczyć w inspirującym wyjeździe studyjnym do bioenergetycznej wioski w Bollewick— miejscu o silnym nastawieniu na efektywne wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w rolnictwie oraz transformację energetyczną obszarów wiejskich.
Jednym z kluczowych punktów programu była wizyta w lokalnej biogazowni , która stanowi praktyczny przykład wykorzystania odpadów rolniczych do produkcji energii. Takie instalacje przetwarzają gnojowicę, obornik i biomasę w biogaz, który następnie jest wykorzystywany do produkcji elektryczności i ciepła, co przyczynia się do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i poprawy bilansu energetycznego gospodarstw.
Podczas zwiedzania zobaczyliśmy:
- jak wygląda proces fermentacji beztlenowej w praktyce;
- jakie surowce rolnicze mogą zostać wykorzystane;
- jakie elementy technologiczne są istotne przy projektowaniu i eksploatacji biogazowni.
Dyskusje z operatorami instalacji pozwoliły zrozumieć zarówno techniczne, jak i organizacyjne aspekty prowadzenia takich przedsięwzięć oraz ekonomiczne uwarunkowania funkcjonowania biogazowni w rolnictwie.
Kolejnym punktem wizyty było gospodarstwo Van der Ham – https://vanderham.de/ prowadzone przez holenderskiego rolnika, które łączy tradycyjne rolnictwo mleczne z nowoczesnym podejściem do energetyki odnawialnej. Gospodarstwo zajmuje się hodowlą bydła mlecznego, uprawą pasz na własne potrzeby oraz wykorzystaniem odpadów zwierzęcych w biogazowni.
Tu mieliśmy okazję:
- poznać, jak w praktyce integrowane są różne działalności rolne (hodowla, uprawy, produkcja energii);
- zobaczyć, jak pozyskany biogaz wykorzystywany jest lokalnie do produkcji prądu i ciepła;
- dowiedzieć się, w jaki sposób zrównoważona gospodarka obiegu zamkniętego może poprawić efektywność gospodarstwa i zwiększyć jego niezależność energetyczną.
To doświadczenie pokazało, że biogazownie mogą być integralną częścią zrównoważonych systemów rolniczych, a nie tylko odrębną instalacją energetyczną.
W Bollewick odwiedziliśmy także DIE SCHEUNE BOLLEWICK https://www.diescheune.de/ — największą stodołę z kamienia polnego w Niemczech, która jest dziś jednym z symboli regionu.
Ta imponująca budowla (o powierzchni niemal 10 000 m²), zbudowana w 1881 r., pierwotnie służyła jako ogromna obora dla ponad 600 krów, a dziś została odnowiona i przekształcona w centrum kulturalne i społeczne:
- mieści sklepy z lokalnymi produktami i rękodziełem,
- oferuje warsztaty, galerie i przestrzenie wystawiennicze,
- organizuje targi regionalne, koncerty i wydarzenia kulturalne,
- działa jako miejsce spotkań dla lokalnej społeczności i odwiedzających.
Stodoła jest doskonałym przykładem, jak miejsca o rolniczej historii mogą zyskać drugie życie jako przestrzenie edukacji, kultury i promocji regionalnej tożsamości — co w kontekście projektu BOSOLfarm podkreśla znaczenie synergii między rolnictwem, energią i społecznością lokalną.
Wyjazd studyjny w ramach projektu BIOSOLfarm był znakomitą okazją poznania nowoczesnych rozwiązań w zakresie produkcji biogazu i energii odnawialnej;
zobaczenia, jak innowacyjne technologie są wdrażane w praktyce na poziomie gospodarstw;
zrozumienia, jak te rozwiązania wpisują się w lokalne strategie rozwoju obszarów wiejskich;
inspiracji się przykładami integracji energetyki, rolnictwa i kultury.
Takie wizyty są kluczowe dla transferu wiedzy i budowania kompetencji oraz pomagają uczestnikom w rozwoju własnych projektów i działań na rzecz zrównoważonego rolnictwa.
Podczas konferencji pt. „Integracja drzew i roślin uprawnych: korzyści dla ochrony gleb i produkcji rolniczej”, organizowanej w Pomorskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego w Lubaniu, w dniu 17.12.2025 r. promowano projekt BIOSOLFarm – South Baltic Farms – an essential part of renewable energy systems – dotyczący odnawialnych źródeł energii (OZE). Rozmawiano z rolnikami na temat możliwości wdrażania OZE w gospodarstwach, podkreślając znaczenie innowacyjnych i zrównoważonych rozwiązań dla poprawy efektywności produkcji rolnej i ochrony środowiska.
Informacja o projekcie – kliknij
Innowacje, partnerstwa, przyszłość: Nasza relacja z AgriFood Forum – 26.11.2025/27.11.2025 Wilno
W dniu 26.11.2025 mieliśmy zaszczyt uczestniczyć w tegorocznym AgriFood Forum, najważniejszym wydarzeniu branżowym w regionie Morza Bałtyckiego, gromadzącym ekspertów, przedstawicieli instytucji, przedsiębiorców oraz innowatorów działających w sektorze rolno-spożywczym.
AgriFood Forum zorganizowane zostało przez AgriFood Lithuania – Cyfrowy Hub Innowacji i Klaster, który łączy liderów badań, biznesu i administracji publicznej w Litwie, wspólnie wspierając cyfrową transformację rolnictwa i sektora spożywczego. Organizacja oferuje wsparcie w badaniach, rozwoju i wdrażaniu innowacji AgriFood, łącząc lokalnych interesariuszy z inicjatywami międzynarodowymi i międzysektorowymi.
Nasza obecność związana była z projektem „BIOSOLfarm Gospodarstwa Południowego Bałtyku – istotna część systemów energii odnawialnej”, a jednym z partnerów projektu jest właśnie AgriFood Lithuania.
Podczas AgriFood Lithuania mieliśmy możliwość uczestnictwa w panelach dyskusyjnych obejmujących tematy takie jak: „Innowacje wielopoziomowe jako ramy polityki: od firmy do świata – jak polityka może wspierać innowacje na każdym poziomie systemu rolno-spożywczego”, „Adaptacja do zmian klimatu i odporność sektora rolno-spożywczego – analiza sytuacji Litwy” a także w panelu” Od Praktyki do Polityki – Energia Regeneracyjna, Słoneczna, Wiatrowa i Biogazowa dla Zrównoważonej Transformacji AgriFood
napędzane przez BioSolFarm”. Z ramienia projektu BIOSOLfarm wystąpił nasz stowarzyszony partner Rolandas Dockevičius. Kluczowymi tematami dyskusji były: Energia regeneracyjna i rolnictwo: integracja energii słonecznej, wiatrowej, biogazu oraz zdrowia gleby w jednym zrównoważonym systemie. Gospodarka obiegu zamkniętego i rolnictwo niskoemisyjne: łączenie efektywności energetycznej, recyklingu składników odżywczych i sekwestracji węgla. Od Living Labs do wdrożeń na dużą skalę: przykłady gospodarstw jako ekosystemów innowacji. Polityka i inwestycje: dostosowanie WPR, zielonego finansowania i programów innowacyjnych do skalowania transformacji regeneracyjnej. Współpraca regionalna i rola klastrów: rozwijanie zrównoważonego i energooszczędnego rolnictwa w całej Europie.
🌱 BIOSOLFarm Partner Meeting – drugi dzień wyjazdu pełen współpracy, inspiracji i kultury! 🇱🇹🤝🇵
Drugi dzień naszego wyjazdu spędziliśmy w biurze AgriFood Lithuania w Wilnie, gdzie razem z partnerami oraz rolnikami kontynuowaliśmy BIOSOLFarmową przygodę. Był to intensywny, różnorodny i niezwykle wartościowy dzień, pełen rozmów, wymiany doświadczeń i wzmacniania relacji w projekcie.
Dzieliliśmy się dobrymi praktykami, historiami z codziennej pracy w gospodarstwach, pomysłami i wyzwaniami. Szczera i otwarta atmosfera sprzyjała konstruktywnym rozmowom oraz budowaniu realnej współpracy. To właśnie takie spotkania pokazują, jak ważna jest wymiana perspektyw — naukowych, biznesowych i rolniczych.
Lunch i zwiedzanie przestrzeni AgriFood Lithuania
Po wspólnym posiłku mieliśmy okazję zajrzeć „za kulisy” działań AgriFood Lithuania. Krótka, ale intensywna wycieczka po budynku pozwoliła nam zobaczyć, gdzie rozwijają się lokalne innowacje i jak wygląda zaplecze organizacji na co dzień.
Kulturalna część dnia w centrum Wilna
Po merytorycznej części dnia zostaliśmy wyjątkowo ciepło ugoszczeni i oprowadzeni po urokliwym Wilnie.
Relaksujący spacer po Starym Mieście z polskojęzycznym przewodnikiem był idealnym sposobem na odkrywanie miasta, integrację i budowanie jeszcze bliższych relacji w projekcie. Piękne uliczki, architektura i historie Wilna stworzyły wspaniałe tło dla naszych działań.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za energię, otwartość i aktywne zaangażowanie!
To dzięki Wam projekt nabiera tempa i jeszcze większego znaczenia.
Autorzy: Paulina Ostrowska, Aleksandra Cieplińska
Promocja projektu BIOSOLFarm 13.11.2025
Podczas wydarzenia organizowanego 13.11.2025 r. w PODR w Lubaniu promowaliśmy cele projektu BIOSOLFarm – South Baltic Farms – an essential part of renewable energy systems, ze szczególnym uwzględnieniem idei zamkniętego obiegu w gospodarstwie.
W trakcie rozmów z rolnikami przedstawiliśmy, w jaki sposób nowoczesne rozwiązania oparte na OZE mogą wspierać efektywne wykorzystanie zasobów, ograniczać straty energii oraz zwiększać samowystarczalność rolników. Uczestnicy mieli okazję poznać praktyczne przykłady działań wpisujących się w model gospodarstwa funkcjonującego w cyklu zamkniętym.
Promocja projektu BIOSOLFarm 07.11.2025
Kolejny raz mieliśmy okazję dzielić się wiedzą i doświadczeniem na temat odnawialnych źródeł energii!
W ramach projektu BIOSOLFarm promujemy nowoczesne i zrównoważone rozwiązania dla gospodarstw rolnych, zachęcając do szerszego wykorzystania technologii OZE. Naszym celem jest wspieranie rolników w podejmowaniu świadomych decyzji energetycznych oraz budowanie przyszłości opartej na czystej energii.
Cieszymy się, że wspólnie możemy rozwijać ideę zrównoważonego rolnictwa!
Promocja projektu 3 listopad 2025
Członkowie projektu BIOSOLFarm – South Baltic Farms – an essential part of renewable energy systems uczestniczyli w wydarzeniu zorganizowanym 3 listopada 2025 r. przez Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Lubaniu. Konferencja „Nowoczesne rolnictwo energetyczne – biogaz jako źródło przyszłości” była okazją do poznania praktycznych zastosowań biogazu w gospodarstwach rolnych – od wizyty studyjnej w biogazowni w Jaromierzu, po prelekcje ekspertów dotyczące OZE, gospodarki obiegu zamkniętego oraz możliwości finansowania inwestycji.
Udział w wydarzeniu pozwolił na wymianę doświadczeń oraz wzmocnienie współpracy między przedstawicielami nauki, doradztwa i praktyki rolniczej, wspierając cele projektu BIOSOLFarm związane z rozwojem zrównoważonych technologii energetycznych na obszarach wiejskich.
Promocja projektu 6-7 października 2025
BIOSOLFarm – South Baltic Farms – an essential part of renewable energy systems na wydarzeniach PODR!
W miesiącu październiku mieliśmy przyjemność promować projekt BIOSOLFarm – South Baltic Farms – an essential part of renewable energy systems podczas różnych wydarzeń organizowanych przez Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Lubaniu.
Dziękujemy rolnikom, doradcom i partnerom za liczne rozmowy, pytania i ogromne zainteresowanie tematyką nowych, zrównoważonych technologii w rolnictwie.
Projekt BIOSOLFarm wspiera rozwój innowacyjnych rozwiązań opartych na zasobach biologicznych oraz integrację gospodarstw z odnawialnymi źródłami energii – dla lepszej efektywności, zdrowej gleby i bardziej przyjaznej środowisku produkcji.
Byliście na wydarzeniach PODR i chcecie dowiedzieć się więcej? Zapraszamy do kontaktu!
Doroczne Wydarzenie Programu Interreg Południowy Bałtyk Rønne Bornholm
Tegoroczne wydarzenie, które miało miejsce w dniach 24.09.2025 oraz 25.09.2025 w miejscowości Rønne na wyspie Bornholm było nie tylko okazją do świętowania Dnia Współpracy Interreg, który w tym roku obchodzi swoją 35 rocznicę, lecz także do zaprezentowania w specjalnej strefie wystaw projektów realizowanego właśnie przez nas projektu „BIOSOLfarm – Gospodarstwa Południowego Bałtyku – istotna część systemów energii odnawialnej”.
Pierwszego dnia wydarzenia odbył się panel dyskusyjny, którego głównym tematem był wpływ projektów realizowanych w regionie Południowego Bałtyku na transformację regionu.
Po wyczerpującej wymianie doświadczeń oraz wizji współpracy na kolejne lata uczestnicy wydarzenia udali się na wizyty projektowe.
Nasza wizyta projektowa długo pozostanie w naszej pamięci:
– to bornholmska firma zajmująca się odpadami, która obsługuje zakłady przetwarzania odpadów na energię i składowiska odpadów. BOFA posiada własną wizję pt: Wizja 2032– przykładowo projekt Zero Waste Bornholm wspiera wizję BOFA w uwolnieniu Bornholmu od spalania odpadów do 2032 roku. Nasza wizyta projektowa odbyła się w wieży odpadów, która jest ekologicznym centrum komunikacyjnym Bornholmu. Sama wieża jest historią recyklingu, ponieważ pierwotnie służyła jako wieża ciśnień w Rønne.
Wizyta w Waste Tower uczy każdego zrównoważonego rozwoju. Tutaj można uzyskać podstawową wiedzę na temat tego, w jaki sposób innowacje i rozwój są kluczem do trwałego i zrównoważonego wykorzystania zasobów Ziemi.
BOFA jest liderem projektu Relooped, którego głównym celem jest zwiększenie obiegu zamkniętego odpadów z tworzyw sztucznych w sieciach handlowych, wspierane metodologią współprojektowania, w celu lepszej redukcji, ponownego wykorzystania i recyklingu opakowań w regionie Południowego Bałtyku. Do projektu Relooped dołączyła sieć sklepów Żabka z miasta Toruń. Jako partner wspierający Żabka angażowała klientów w testowanie innowacyjnych opakowań w wybranych sklepach sieci, które pełnią rolę „living labs”.
Czas spędzony na Wydarzeniu Programu Interreg Południowy Bałtyk Rønne wzbogacił nas w wiedzę dotyczącą ochrony środowiska, odnawialnych źródeł energii, umożliwił wymianę doświadczeń i zaprezentowanie projektu BIOSOLfarm – Gospodarstwa Południowego Bałtyku – istotna część systemów energii odnawialnej”. Ważnym elementem było również poszerzenie nowych kontaktów dających możliwość współpracy między interesariuszami z regionu Południowego Bałtyku.
ZIELONE INSPIRACJE
Elektrownia Biogazowa w Darżynie
W 2013 roku w miejscowości Darżyno, powiat słupski, uruchomiono Elektrownię Biogazową o mocy 2,4 MW, która produkuje rocznie około 17 GWh energii elektrycznej.
Podstawą działania instalacji jest spalanie biogazu w zespole agregatów prądotwórczych. Surowce wykorzystywane do jego wytwarzania to m.in.:
- kiszonka kukurydzy, ziemniaki, buraki,
- gnojowica,
- organiczne odpady poprodukcyjne z przemysłu rolno-spożywczego.
Efektem pracy silników kogeneracyjnych jest nie tylko energia elektryczna, lecz także ciepło. Aby je zagospodarować, wybudowano ciepłociąg prowadzący do Potęgowa. Dzięki temu w 2019 roku możliwe było wyłączenie miejscowej kotłowni węglowej, co znacząco ograniczyło emisję zanieczyszczeń i poprawiło jakość powietrza w gminie.
Obecnie do sieci ciepłowniczej o długości ok. 5 km podłączone są budynki mieszkalne, obiekty użyteczności publicznej oraz bloki. W planach jest dalsza rozbudowa sieci, co pozwoli jeszcze lepiej wykorzystać energię odnawialną i zwiększyć korzyści dla mieszkańców.
Warto dodać, że produktem ubocznym procesu fermentacji jest poferment, który znajduje zastosowanie jako ekologiczny nawóz organiczny.
Więcej informacji na stronie New Energy World Darżyno
Biogazownia w Darżynie stała się także miejscem wizyty partnerów projektu BIOSOLFarm – „South Baltic Farms – an essential part of renewable energy systems” , którzy mogli zapoznać się z praktycznym funkcjonowaniem instalacji oraz efektami jej działania w zakresie wykorzystania odnawialnych źródeł energii.
Strona projektu: BIOSOLFarm https://www.biosolfarm.eu/
Spotkanie BIOSOLfarm
Cykliczne spotkania pracowników PODR w Lubaniu zaangażowanych w projekt BIOSOLFarm „South Baltic Farms – an essential part of renewable energy systems” pozwalają na poszerzanie wiedzy w kierunku Odnawialnych Źródeł Energii.
Podczas spotkań dot. projektu BIOSOLfarm pracownicy omawiają cele, za które jest odpowiedzialny PODR w Lubaniu:
- 1) wsparcie rolników w wykorzystaniu OZE – analiza rynku i gromadzenie danych dotyczących gospodarstw rolnych
- 2) szkolenie i edukacja rolników – demonstracja innowacyjnych rozwiązań dotyczących OZE, a także pomoc w ich wdrożeniu, promowanie zrównoważonego rolnictwa
- 3) podnoszenie świadomości dotyczącej rolnictwa zrównoważonego – zachęcanie do szerszego wykorzystania dostępnej wiedzy dotyczącej OZE w całym regionie pomorskim
- 4) wzmacnianie współpracy regionalnej i międzynarodowej
Zachęcamy Wszystkich do śledzenia strony projektu: https://www.biosolfarm.eu/ oraz do zapisania się do newslettera.
Elektrownia wiatrowa w Darżynie – zielona energia na Pomorzu!
W malowniczej miejscowości Darżyno, między Lęborkiem a Słupskiem, działa park elektrowni wiatrowych składający się z 3 turbin o łącznej mocy 6 MW.
Ich roczna produkcja energii to aż 14,5 GWh – tyle, ile potrzeba do zasilenia ok. 7 tys. gospodarstw domowych!
Dzięki korzystnym warunkom wiatrowym, turbiny osiągają swoją moc znamionową (2000 kW) przy prędkości wiatru 12 m/s.
W czerwcu br. uczestnicy projektu BIOSOLFarm – „South Baltic Farms – an essential part of renewable energy systems” mieli okazję odwiedzić elektrownię podczas wyjazdu studyjnego i zapoznać się z jej działaniem w praktyce.
Wizyty studyjne w trzech biogazowniach na Pomorzu
W dniu 17 czerwca 2025 roku w ramach realizacji projektu BIOSOLFarm – „South Baltic Farms – an essential part of renewable energy systems” Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Lubaniu zorganizował cykl wizyt studyjnych w trzech biogazowniach rolniczych na terenie województwa pomorskiego. Celem spotkań było praktyczne zaprezentowanie funkcjonujących rozwiązań z zakresu biogazownictwa oraz wymiana doświadczeń pomiędzy partnerami projektu.
W wydarzeniu udział wzięli przedstawiciele partnerów z Niemiec i Litwy, a także eksperci z Politechniki Gdańskiej oraz doradcy i rolnicy. Uczestnicy odwiedzili trzy zróżnicowane instalacje biogazowe na terenie województwa pomorskiego,
reprezentujące różne podejścia do wykorzystania odnawialnych źródeł energii w gospodarstwach rolnych.
- Biogazownia rolnicza w Darżynie (powiat słupski)- skala przemysłowa i model obiegu zamkniętego.
Pierwszym punktem była biogazownia rolnicza zlokalizowana w miejscowości Darżyno (powiat słupski), należąca do firmy Nadmorskie Elektrownie Wiatrowe Darżyno Sp. z o.o. Obiekt ten, oddany do użytku w 2013 roku, jest jedną z największych tego typu instalacji w Polsce. Instalacja o mocy 2,4 MW produkuje energię elektryczną i ciepło z kiszonki kukurydzy, gnojowicy oraz odpadów przemysłu spożywczego. Biogaz wytwarzany w wyniku fermentacji metanowej jest spalany w jednostkach kogeneracyjnych. W początkowym okresie działalności ciepło było tracone, jednak obecnie – dzięki budowie ciepłociągu – zasila ono miejscowość Potęgowo, co pozwoliło zrezygnować z funkcjonowania starej kotłowni węglowej. Produkt uboczny procesu fermentacji – poferment – wykorzystywany jest jako nawóz organiczny na okolicznych polach, co wpisuje się w model obiegu zamkniętego i wspiera lokalnych rolników. - Biogazownia rolnicza w Wicku (powiat lęborski)- zielonka i energetyka lokalna
Drugim odwiedzonym miejscem była biogazownia rolnicza zlokalizowana w gminie Wicko, prowadzona przez Marcina Pęskiego. Instalacja o mocy 1 MW energii elektrycznej oraz 1 MW ciepła została zrealizowana przez spółkę PW Energie Odnawialne Sp. z o.o. Biogazownia bazuje na zielonce z traw, kiszonce kukurydzianej, gnojowicy oraz odpadach warzywnych – bez wykorzystania odpadów zwierzęcych. Dzienne zużycie substratu wynosi około 60
ton. Wytwarzana energia cieplna wykorzystywana jest do ogrzewania budynków użyteczności publicznej w gminie Wicko, takich jak szkoła podstawowa i ośrodek zdrowia. W planach jest rozbudowa instalacji o komponent fotowoltaiczny, co pozwoli stworzyć hybrydowy system OZE. - Mikrobiogazownia w Kętrzynie (powiat wejherowski) – efektywność w małej skali
Ostatnim obiektem odwiedzonym podczas wizyty studyjnej była mikrobiogazownia o mocy 40 kW, należąca do gospodarstwa Daniela Pobłockiego w miejscowości Kętrzyno. To niewielka, ale w pełni funkcjonalna instalacja, dostosowana do potrzeb gospodarstwa specjalizującego się w hodowli około 2000 tuczników. Biogazownia wykorzystuje wyłącznie gnojowicę pochodzącą z chowu świń, a proces fermentacji metanowej pozwala na produkcję energii elektrycznej i cieplnej. Energia wykorzystywana jest na potrzeby własne gospodarstwa, a około 40% nadwyżki energii elektrycznej jest sprzedawane do sieci, co stanowi dodatkowe źródło dochodu. Poferment, jako produkt uboczny fermentacji, trafia na własne pola uprawne o powierzchni około 200 ha, gdzie wykorzystywany jest jako naturalny nawóz. Dzięki temu gospodarstwo funkcjonuje w modelu obiegu zamkniętego, skutecznie ograniczając wykorzystanie nawozów sztucznych i maksymalizując wykorzystanie własnych zasobów. Rozwiązanie to doskonale wpisuje się w model zrównoważonego rolnictwa, umożliwiając efektywne zarządzanie odpadami naturalnymi, ograniczenie zużycia nawozów sztucznych oraz redukcję emisji gazów cieplarnianych w skali mikro.
Podsumowanie
Wizyty zakończyły się wspólnym podsumowaniem, podczas którego partnerzy z Litwy, Niemiec i Polski dzielili się swoimi obserwacjami i pytaniami dotyczącymi zastosowanych technologii, organizacji współpracy z rolnikami, a także systemów wsparcia i regulacji prawnych. Odwiedzone instalacje – od przemysłowej skali w Darżynie, przez średnią biogazownię w Wicku, po mikrobiogazownię w Kętrzynie – pokazują, że OZE w rolnictwie mogą być skutecznie wdrażane niezależnie od skali produkcji. Wszystkie obiekty funkcjonują w oparciu o lokalne zasoby i pokazują, że inwestycje w biogazownictwo przynoszą korzyści zarówno środowiskowe, jak i ekonomiczne.
Konfernecja BIOSOLFarm – „Gospodarstwa Południowego Bałtyku – istotna część systemów energii odnawialnej”.
W dniu 16 czerwca 2025 roku w ramach realizacji projektu BIOSOLFarm – „South Baltic Farms – an essential part of renewable energy systems” w Pomorskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego w Lubaniu odbyła się konferencja pt. BIOSOLfarm – gospodarstwa południowego Bałtyku – istotna część systemów energii odnawialnej”. Wydarzenie to było
częścią EUSEW- Europejskiego Tygodnia Zrównoważonej Energii.
Do udziału w konferencji zaproszono liderów projektu z Politechniki Gdańskiej, partnerów projektu z Niemiec oraz Litwy oraz rolników z województwa pomorskiego. Głównym celem było zaprezentowanie możliwości rozwoju odnawialnych źródeł energii w gospodarstwach rolnych.
Wszystkich przybyłych na konferencję przywitał dyrektor PODR w Lubaniu pan Aleksander Mach podkreślając główne cele projektu BIOSOLfarm, m.in. ułatwienie gospodarstwom rolnym przejścia na energię odnawialną oraz zwiększenie ich efektywności energetycznej i bezpieczeństwa.
Prelegentami konferencji byli:
Prof. dr hab. inż. Mariusz Stolarski, Kierownik Katedry Genetyki, Hodowli Roślin i Inżynierii Biosurowców Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Kierownik Centrum Biogospodarki i Energii Odnawialnych, Uniwersytetu Warmińsko-
Mazurskiego w Olsztynie, który przeprowadził wykłady na temat: „Aspekty rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce na tle UE ze szczególnym uwzględnieniem biomasy jako lokalnego surowca energetycznego obszarów wiejskich i gospodarstw rolnych” oraz “Niewykorzystane potencjały polskiego rolnictwa ze szczególnym uwzględnieniem odnawialnych źródeł energii”.
Pan Marcin Gregorowicz – kierownik Działu Doradców Energetycznych z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdański wystąpił z prezentacją pt.:“Finansowanie inwestycji energetycznych”.
Konferencję zakończyła pani Anita Bednarek – dyrektor ds. zrównoważonego rozwoju Goodvalley z wystąpieniem na temat: “Planowanie biogazowni rolniczej. Korzyści z funkcjonowania biogazowni rolniczych”.
Konferencja miała na celu przybliżenie przybyłym rolnikom korzyści z funkcjonowania odnawialnych źródeł energii w rolnictwie, a partnerom z Litwy oraz Niemiec przedstawić główne aspekty rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce, co dało możliwość przeprowadzenia dalszej dyskusji podczas pierwszego dnia wyjazdu studyjnego, który rozpoczął się tuż po zakończeniu konferencji.
BIOSOLFarm na XV Targach Ogrodniczo-Pszczelarskich w Lubaniu
W dniach 12–13 kwietnia 2025 r., podczas XV Targów Ogrodniczo-Pszczelarskich w Lubaniu, zaprezentowano założenia oraz dotychczasowe działania projektu BIOSOLFarm, realizowanego w ramach programu Interreg South Baltic. Stoisko projektu cieszyło się dużym zainteresowaniem odwiedzających, szczególnie tych poszukujących innowacyjnych rozwiązań w zakresie zrównoważonego rozwoju i modernizacji gospodarstw rolnych.
BIOSOLFarm koncentruje się na wspieraniu transformacji energetycznej na terenach wiejskich poprzez promowanie odnawialnych źródeł energii. Projekt zakłada również intensyfikację działań na rzecz zrównoważonego rolnictwa i wzrostu świadomości ekologicznej wśród rolników i mieszkańców obszarów wiejskich.
Obecność projektu na targach wpisuje się w szeroko zakrojone działania edukacyjne i informacyjne, które mają na celu upowszechnianie nowoczesnych, przyjaznych środowisku technologii oraz promowanie dobrych praktyk w rolnictwie i gospodarowaniu energią.
Spotkanie partnerów projektu BIOSOLFarm w Pomorskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego w Lubaniu podczas konferencji „Rolniczy handel detaliczny – regulacje prawne i dobre praktyki”
W dniu 11 marca br. w Pomorskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego w Lubaniu odbyła się konferencja „Rolniczy handel detaliczny – regulacje prawne i dobre praktyki”. Konferencja miała na celu pogłębienie wiedzy związanej z rolniczym handlem detalicznym, w tym przede wszystkim w tematyce z zakresu wymagań weterynaryjnych, bezpieczeństwa żywności przy produkcji i obrocie żywnością, znakowania żywności, przepisów podatkowych oraz prowadzenia tej działalności w praktyce.
W konferencji uczestniczyli partnerzy projektu BIOSOLFarm, co stanowiło doskonałą okazję do promocji głównych idei tego projektu tj. wdrażania innowacyjnych rozwiązań energetycznych w gospodarstwach.
Wdrażanie innowacyjnych rozwiązań energetycznych w gospodarstwach stanowi kluczowy element, który może przyczynić się do bardziej efektywnego i ekonomicznego zużywania energii przez rolników zajmujących się RHD.
Spotkanie partnerów projektu BIOSOLFarm z rolnikami, doradcami rolniczymi
Podczas konferencji pn.: „Ekoschematy 2025 – w płatnościach obszarowych, w teorii i praktyce” w dniu 27.02.2025 r. zorganizowanej przez Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Lubaniu odbyło się spotkanie partnerów projektu BIOSOLFarm z rolnikami, doradcami rolniczymi i mieszkańcami obszarów wiejskich. Poruszono m.in. temat korzystania z odnawialnych źródeł energii w gospodarstwach rolnych. Rozmawiano na temat wdrażania innowacyjnych rozwiązań energetycznych, w tym budowy biogazowni, instalacji fotowoltaicznych oraz budowy turbin wiatrowych.
Z przeprowadzonych dyskusji wynika, że temat odnawialnych źródeł energii jest dla rolników niezwykle istotny i aktualny. Uczestnicy spotkania podkreślili, że stają przed licznymi wyzwaniami, w tym trudnościami w zakresie:
- finansowania inwestycji,
- pozyskiwania środków,
- doboru optymalnych rozwiązań energetycznych, które zwiększyłyby efektywność energetyczną ich gospodarstw.
Wspólna analiza potrzeb i możliwości oraz wymiana doświadczeń między rolnikami przyczyniły się do zidentyfikowania istotnych wskazówek, które będą miały pozytywny wpływ na kierowanie projektem BIOSOLfarm.
Planujemy zorganizować dalsze spotkania i konsultacje, które pozwolą na opracowanie konkretnych rozwiązań, wspierających rolników w realizacji ich planów inwestycyjnych oraz przyczyniających się do skuteczniejszego wdrażania innowacyjnych rozwiązań energetycznych w rolnictwie.
Spotkanie BIOSOLFarm w gospodarstwie Państwa Kropidłowskich
5 lutego 2025 r. pracownicy Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Lubaniu uczestniczący w projekcie BIOSOLFarm, wraz z liderem projektu, spotkali się w gospodarstwie rolnym Katarzyny i Arkadiusza Kropidłowskich z Nowego Barkoczyna. Celem wizyty była wymiana doświadczeń dotyczących wdrażania odnawialnych źródeł energii, takich jak biogazownie, instalacje fotowoltaiczne (PV) oraz turbiny wiatrowe.
Państwo Kropidłowscy prowadzą gospodarstwo specjalizujące się w hodowli bydła mlecznego oraz produkcji mleka i serów. Podczas spotkania szczegółowo omówiliśmy cele projektu BIOSOLFarm oraz możliwości ich wdrażania w kontekście specyfiki gospodarstwa.
Podczas wizyty zebraliśmy kluczowe dane niezbędne do przeprowadzenia analiz dotyczących wykorzystania OZE w rolnictwie. Zapoznaliśmy się również z panującymi warunkami oraz doświadczeniami rolników w zakresie wdrażania innowacyjnych rozwiązań energetycznych.
Omówiliśmy dalsze etapy współpracy, w tym możliwość instalacji dodatkowych czytników, które pozwolą na precyzyjniejsze monitorowanie zużycia energii elektrycznej. Zebrane informacje będą kluczowe dla opracowania optymalnych rozwiązań zwiększających efektywność energetyczną gospodarstw rolnych.
Spotkanie było cenną okazją do nawiązania bliższej współpracy i wymiany doświadczeń. Dzięki otwartości gospodarzy oraz zaangażowaniu partnerów projektu udało się wypracować konkretne wnioski i pomysły na dalsze działania. Wspólna analiza potrzeb i możliwości pozwoli na skuteczniejsze wdrażanie innowacyjnych rozwiązań energetycznych w rolnictwie.
Biosolfarm Newsletter Listopad 2024:
Newsletter-nr-2-polska.pdf
Stacja meteorologiczna w Nowym Barkoczynie
W gospodarstwie Państwa Katarzyny i Arkadiusza Kropidłowskich z Nowego Barkoczyna została
zainstalowana stacja meteorologiczna, która będzie zbierała informacje dotyczące m.in.:
promieniowania słonecznego, prędkości i kierunku wiatru oraz ilości opadów atmosferycznych.
Informacje te będą wykorzystane w dalszych etapach projektu BIOSOLFarm.
Biosolfarm Newsletter Lipiec 2024:
2024/07/PL_Newsletter.pdf
Współpracujemy w ramach programu BIOSOLFarm
24 i 25.09.2024 r. w Stralsundzie w Niemczech odbyła się konferencja zorganizowana przez Interreg South Baltic poświęcona projektom z rejonu Południowego Bałtyku.
Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Lubaniu jest parterem w międzynarodowym projekcie BIOSOLFarm, który realizowany jest w ramach programu Interreg South Baltic. W wspólnym przedsięwzięciu uczestniczą również partnerzy z Niemiec, Polski oraz Litwy.
Interreg South Baltic ma na celu zwiększenie potencjału regionu Południowego Bałtyku w zakresie tzw. niebieskiego i zielonego wzrostu, promując współpracę transgraniczną między lokalnymi i regionalnymi instytucjami.
Uczestnicy konferencji mieli okazję wymienić się doświadczeniami oraz wiedzą, a także nawiązać nowe kontakty i zbudować partnerstwa. W trakcie sesji warsztatowych omawiano przyszłość i wyzwania związane z programem, praktyczne wskazówki dotyczące strategii współpracy, a także narzędzia mające na celu zwiększenie efektywności projektów oraz poprawę komunikacji w ramach prowadzonych działań.
To wydarzenie stanowiło ważny krok w kierunku zacieśnienia współpracy regionalnej i podkreślenia wartości kooperacji międzynarodowej w rozwijaniu zrównoważonego rozwoju w regionie Południowego Bałtyku.
Konferencja BIOSOLFarm w Rostoku
W dniach 18 – 21 czerwca 2024 r, pracownicy PODR w Lubaniu, uczestniczyli w spotkaniu roboczym projektu BIOSOLFarm, dotyczącym funkcjonowania źródeł energii odnawialnej na obszarze Południowego Bałtyku. Spotkanie było podsumowaniem doczasowych prac partnerów zaangażowanych w ten projekt a zostało zorganizowane przy okazji odbywającej na Uniwersytecie w Rostocku konferencji BIOSOLFarm w ramach Dnia Zrównoważonej Energii.
Konferencja miała na celu stworzenie platformy do dyskusji nad sposobami wykorzystania biomasy i perspektywami „zielonej” energii. Przedstawiono również zalety i wyzwania związane z hybrydyzacją systemów energetycznych, łączących różne źródła energii. Inne poruszane tematy obejmowały stan produkcji energii odnawialnej w Meklemburgii, transformację cieplną za pomocą biogazu, dostarczanie i wykorzystanie ciepła odnawialnego w rolnictwie oraz bieżący rozwój produkcji biogazu w Polsce, Niemczech i na Litwie.
Dodatkowym, bardzo ciekawym punktem spotkania, były wyjazdy studyjne do gospodarstw, które wykorzystują w swojej działalności odnawialne źródła energii. W ramach tych wyjazdów odwidzieliśmy trzy gospodarstwa.
Gospodarstwo Hof Postma (Lambrechtshagen) Gospodarstwo rodzinne Hof Postma znajduje się w Lambrechtshagen, na obrzeżach Rostocku. Farma, prowadzona przez pana Nilsa Postmę, jest nastawiona na produkcję mleka. Właściciel przywiązuje szczególną wagę do zdrowia i odchowu cieląt, które są podstawą wydajności oraz zdrowia przyszłych krów. W gospodarstwie utrzymuje się ok. 600 krów mlecznych oraz 500 sztuk młodzieży. Powierzchnia upraw to ponad 500 ha, z czego większość zajmują użytki zielone.
Zapotrzebowanie na energię w gospodarstwie jest realizowane gównie ze źródeł odnawialnych. Jest to biogazownia (400kW), która wykorzystuje gnojowicę oraz biomasę pochodzącą z gospodarstwa. Dodatkowo na dachu obory zamontowane zostały panele fotowoltaiczne. Właściciele od ponad 10 lat czekają na pozwolenie na postawienie turbin wiatrowych na swoich gruntach.
Dodatkowym źródłem dochodu w gospodarstwie jest agroturystyka. Znajduje się w nim również sklep rolniczy, w którym oferowane są produkty z mleka produkowanego w gospodarstwie oraz różne produkty regionalne, sygnowane logiem gospodarstwa.
BGA Kalsow (Kalsow)
W początkach gospodarstwa, właściciel BGA Kalsow specjalizował się w hodowli krów mlecznych. W 2000 roku zainstalowano pierwsze panele fotowoltaiczne. Wraz z przybywaniem, różnych instalacji produkujących energię, zmniejszano ilość bydła w gospodarstwie. W chwili obecnej działalność skupia się wyłącznie na produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Na budynkach gospodarczych zamontowane są dwa dachowe systemy fotowoltaiczne o łącznej o mocy ok. 200 kW. Wybudowano też biogazownię o mocy elektrycznej i cieplnej 250 kW, która produkuje nie tylko prąd ale wspiera również lokalną sieć ciepłowniczą o długości około 2000 metrów ze 17 stacjami przesyłowymi, dużym termicznym zbiornikiem buforowym oraz kotłem szczytowym, w celu zabezpieczenia dostaw ciepła i optymalizacji pracy sieci. Dodatkowo od 2010 roku, eksploatuje się tutaj trzy turbiny wiatrowe, każda o mocy 2,3 MW. Dzięki tak silnemu skupieniu się na produkcji energii odnawialnej, okoliczne miejscowości są zaopatrywane w energię elektryczną i ciepło.
Drugim źródłem dochodu właściciela jest, prowadzona w historycznym pałacu w Kalsow: restauracja hotel, SPA oraz dom seniora.
Gospodarstwo Söhnholz-Schweinezucht KG (Neubukow)
Gospodarstwo skupia się na hodowli trzody chlewnej. Zostało założone w 1995 roku. Posiada ok. 550 ha użytków rolnych, z czego większość jest dzierżawiona. Stado podstawowe (280 szt.), to czystorasowe lochy niemieckiej rasy Edelschwein, wpisane do ksiąg hodowlanych.
Właściciele, Państwo Dagmar i Ulrich Söhnholz są mocno zaangażowani w dobrostan utrzymywanych zwierząt. Udaje się to nie tylko dzięki odpowiedniemu zarządzaniu farmą oraz wyposażeniu jej w nowatorskie i autorskie urządzenia, ale także dzięki silnej więzi między hodowcami i ich zwierzętami. Niestety, podobnie jak w Polsce, również w Niemczech obserwuje się radykalny spadek dochodowości hodowli świń w ostatnich latach. Zainstalowane w gospodarstwie panele fotowoltaiczne o mocy 48 kW oraz piec na biomasę, obniżające koszty produkcji, pozwalając na funkcjonowanie hodowli.
Podsumowując – wyjazd oraz konferencja okazała się ogromnym sukcesem. Spotkanie zawierało wiele cennych spostrzeżeń i informacji, które pomogą w sprawnej realizacji projektu BIOSOLFarm.
Jarosław Cichocki
Wyjazd studyjny w ramach konferencji pn.: „BIOSOLFarm Conference Week Rostock” w czerwcu 2024
Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Lubaniu jest partnerem w projekcie BIOSOLFarm – Gospodarstwa Południowego Bałtyku – istotna część systemów energii odnawialnej.
Więcej informacji na temat projektu można znaleźć na stronie: https://mostwiedzy.pl/en/project/biosolfarm-gospodarstwa-poludniowego-baltyku-jako-istotny-element-systemow-energii-odnawialnej,1069-1