Rok 2026 stawia przed całym sektorem rolnym, w tym przed branżą cukrowniczą, szereg poważnych wyzwań. Wysoka podaż cukru na rynku światowym i silna presja cenowa, w połączeniu z rosnącymi kosztami produkcji – energii, paliw oraz środków do produkcji rolnej – znacząco wpływają na opłacalność uprawy buraka cukrowego. W tych realiach szczególnego znaczenia nabierają wiedza, współpraca oraz wymiana doświadczeń pomiędzy plantatorami i przedstawicielami branży.
Na początku XXI wieku rynek cukru był silnie regulowany poprzez system kwot produkcyjnych, ceny gwarantowane oraz ochronę celną. Zapewniało to stabilność, jednocześnie ograniczało jednak konkurencyjność i rozwój. Przełomem okazała się reforma rynku cukru w Unii Europejskiej w latach 2006–2010 oraz zniesienie kwot cukrowych w 2017 roku. Od tego momentu sektor funkcjonuje w warunkach wolnorynkowych, charakteryzujących się większą konkurencją i zmiennością cen, ale również nowocześniejszą, bardziej wydajną i skoncentrowaną produkcją. W Polsce proces ten oznaczał głęboką restrukturyzację – liczba cukrowni zmniejszyła się z 76 do 17, a efektywność całego sektora znacząco wzrosła.
Na uwagę zasługują ogromne zmiany, jakie w tym czasie zaszły w gospodarstwach plantatorskich. Nastąpił dynamiczny postęp technologiczny – od tradycyjnych metod uprawy do rolnictwa precyzyjnego, w którym coraz większą rolę odgrywają dane, systemy GPS, automatyzacja oraz rozwiązania autonomiczne.
Choć ubiegłoroczne rekordowe wyniki plantatorów i cukrowników zostały ocenione bardzo wysoko, również tegoroczne rezultaty zasługują na uznanie. Jednocześnie sektor nadal stoi przed wieloma wyzwaniami. Z danych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika, że w sezonie 2024/2025 produkcja cukru w Unii Europejskiej wyniosła 16,6 mln ton, z czego 2,6 mln ton przypadło na Polskę. Wstępne prognozy na sezon 2025/2026 wskazują na spadek produkcji do około 16 mln ton w UE oraz 2,3–2,4 mln ton w Polsce. Polska pozostaje trzecim producentem cukru w Unii Europejskiej i eksporterem netto, sprzedając rocznie od 700 do 900 tys. ton cukru.
Na sytuację rynkową wpływa także globalna nadwyżka podaży. Wzrost eksportu z Brazylii, zwiększona produkcja w Indiach oraz wysokie zapasy światowe wywierają silną presję na ceny cukru. Spadki cen na rynkach międzynarodowych przekładają się na niższe stawki za buraki cukrowe, co stanowi istotne wyzwanie dla opłacalności upraw. Pomimo działań osłonowych podejmowanych przez Komisję Europejską, sytuacja sektora pozostaje trudna.
W takich warunkach szczególnie istotne staje się wspólne poszukiwanie rozwiązań technologicznych i organizacyjnych, które pozwolą zwiększyć efektywność produkcji, ograniczyć koszty oraz wzmocnić stabilność gospodarstw.
Temu właśnie służyła tegoroczna konferencja „Aktualne zagadnienia technologiczne i organizacyjne w produkcji buraków cukrowych”, która odbyła się 5 lutego 2026 r. w Oddziale PODR w Starym Polu. Organizatorami wydarzenia byli Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego – Oddział w Starym Polu, we współpracy ze Związkiem Plantatorów Buraka Cukrowego w Malborku i Nowym Stawie oraz KGS S.A. w Toruniu, Oddział Cukrownia Malbork. Spotkanie zgromadziło ponad 200 plantatorów buraka cukrowego, a także przedstawicieli sektora cukrowniczego i ekspertów branżowych.
Tegoroczna konferencja miała charakter wyjątkowy, gdyż odbyła się po raz dwudziesty piąty. Była to doskonała okazja nie tylko do omówienia aktualnej sytuacji rynkowej i perspektyw na kolejne sezony, lecz także do podsumowania zmian, jakie w ciągu ostatniego ćwierćwiecza zaszły w polskim i europejskim sektorze cukru.
Konferencję otworzył Aleksander Mach, dyrektor PODR w Lubaniu, który po powitaniu uczestników i zaproszonych gości przedstawił krótkie podsumowanie obecnej sytuacji na rynku cukru. Nawiązując do jubileuszu 25 konferencji dla plantatorów buraka cukrowego, omówił również zmiany, jakie zaszły na przestrzeni tych lat zarówno w sektorze cukru, jak i w gospodarstwach plantatorskich. Następnie głos zabrali prezesi Związków Plantatorów Buraka Cukrowego w Malborku i Nowym Stawie – Wiesław Szpura i Henryk Żak.
Po wystąpieniach powitalnych odbyła się uroczystość podziękowania inicjatorom konferencji, które zapoczątkowano w 2001 roku. Byli nimi: Wiesław Szpura, obecny prezes ZPBC w Malborku, Antoni Hajdaczuk, wieloletni dyrektor PODR Oddział w Starym Polu, Hanna Kalkowska, ówczesny główny specjalista ds. uprawy buraka cukrowego oraz Jerzy Konarski, dyrektor surowcowy w Cukrowni Malbork. Okolicznościowe statuetki i upominki wręczył prezes ZPBC w Malborku Wiesław Szpura, natomiast listy gratulacyjne i kwiaty przekazali dyrektor Aleksander Mach oraz Marek Turlej, dyrektor Oddziału PODR w Starym Polu.
Kolejnym punktem uroczystości było wręczenie okolicznościowych statuetek za wieloletnią współpracę dla Związków Plantatorów Buraka Cukrowego w Malborku i Nowym Stawie oraz KGS S.A. Toruń, Oddział Cukrownia Malbork. Statuetki odebrali prezesi ZPBC Wiesław Szpura i Henryk Żak, kierownik biura związku Ewa Kożuchowska oraz Magdalena Kamrowska, Kierownik Działu Obsługi Plantatorów KGS S.A. w Toruniu, Oddział Cukrownia Malbork.
Po części oficjalnej rozpoczęła się część merytoryczna konferencji. Wykłady zaprezentowali:
- prof. dr hab. Renata Gaj z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, która omówiła temat „Aktualne wyzwania w zakresie nawożenia buraka cukrowego”,
- inż. Jacek Piwowar, który przedstawił temat „Ochrona herbicydowa buraka cukrowego – ewolucja sprawdzonych rozwiązań i nowe kierunki”.
Po tej części odbyła się przerwa połączona z poczęstunkiem oraz możliwością konsultacji z firmami obecnymi na konferencji i wspierającymi jej organizację.
Druga część konferencji poświęcona była sprawom cukrowniczym i plantatorskim oraz ocenie przebiegu kampanii w KGS S.A. i w Oddziale Cukrownia Malbork. Wystąpienia zaprezentowali Łukasz Matyka, agrotechnik w KGS S.A. w Toruniu oraz Magdalena Kamrowska, Kierownik Działu Obsługi Plantatorów KGS S.A. w Toruniu, Oddział Cukrownia Malbork.
Podsumowania konferencji dokonali Krzysztof Nykiel, Prezes Zarządu Krajowego Związku Plantatorów Buraka Cukrowego w Warszawie oraz Józef Pawela, Przewodniczący Rady Związków Plantatorów Buraka Cukrowego przy Krajowej Grupie Spożywczej S.A., którzy przedstawili najważniejsze problemy stojące przed polskim i unijnym przemysłem cukrowniczym oraz plantatorami buraka cukrowego.
Konferencja po raz kolejny potwierdziła swoją rolę jako ważnego forum wymiany wiedzy i doświadczeń, sprzyjającego integracji środowiska plantatorów oraz przedstawicieli branży cukrowniczej, a także jako istotny element przygotowań sektora na wyzwania nadchodzących lat.
Artykuły związane z tematami wykładów z pierwszej części konferencji dostępne będą w kolejnych wydaniach Pomorskich Wieści Rolniczych, a materiały promocyjne firm na stronie internetowej www.podr.pl.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za udział w konferencji, a firmom za wsparcie finansowe wydarzenia.
Do zobaczenia na kolejnych spotkaniach!
Sponsorzy konferencji:
FIRMY NASIENNE
- Betaseed
- Florimond Desprez
- Hilleshög Sp. z o.o.
- Kutnowska Hodowla Buraka Cukrowego Sp. z o.o.
- KWS Polska Sp. z o.o.
- Maribo
- Sesvanderhave Poland Sp. z o.o.
- Strube Polska Sp. z o.o.
- Wielkopolska Hodowla Buraka Cukrowego Sp. z o.o.
FIRMY OCHRONY ROŚLIN I NAWOŻENIE:
- Adama Polska Sp. z o. o.
- Biożuławy Sp. z o.o.
- Green Eco Poland sp. z o.o.
- Innvigo Sp. z o.o.
- Organika-Agrarius Sp. z o. o.
- Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Consultingowe ADOB Sp. z o.o.
- Sumi-Agro Poland Sp. z o.o.
- UPL Polska Sp. z o.o.
- Zakład Produkcyjno-Handlowy „Agromix”
FIRMY MASZYNOWE
- Agrimasz Sp. z o.o.
- Agrokompani Sp. z o.o.
- Agrolmet Sp. z o.o. Sp. Komandytowa
- Kuhn‑Maszyny Rolnicze Sp. z o.o.
BANKI, ZWIĄZKI
- BNP Paribas Bank Polska S.A.
- Związek Plantatorów Buraka Cukrowego w Malborku
- Związek Plantatorów Buraka Cukrowego w Nowym Stawie