27 listopada 2025 r. w Pomorskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego odbyła się konferencja hybrydowa pt. „Budowanie lokalnej niezależności energetycznej”.
Podczas konferencji zaprezentowane zostały możliwości wsparcia lokalnej niezależności energetycznej obszarów wiejskich, w szczególności poprzez rozwój odnawialnych źródeł energii oraz tworzenie społeczności energetycznych, takich jak spółdzielnie energetyczne.
Budowanie niezależności energetycznej w skali lokalnej oznacza dążenie do tego, żeby we własnym zakresie wytwarzać energię potrzebną do codziennego funkcjonowania i nie polegać na zewnętrznych dostawcach. Takie działanie zwiększa bezpieczeństwo i odporność na sytuacje kryzysowe oraz pomaga utrzymać stabilne ceny energii, niezależnie od sytuacji na rynkach światowych.
Uczestników konferencji przywitał Dyrektor Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Lubaniu Aleksander Mach. Następnie głos zabrał Wiceprezes Zarządu Energa SAPiotr Szymanek. Przedstawił on plany współpracy Grupy Energa z PODR w Lubaniu w zakresie budowy Wojewódzkiego Centrum Energetyki Odnawialnej oraz podkreślił znaczenie tej inwestycji dla realizacji strategii Grupy Energa na lata 2024-2030.
Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Lubaniu od lat prowadzi liczne działania wspomagające rozwój energii odnawialnej w rolnictwie. Działania te oraz plany na przyszłość przedstawił Dyrektor PODR w Lubaniu Aleksander Mach. Zaprezentował funkcjonujące w ośrodku instalacje odnawialnych źródeł energii oraz wykonane założenie systemu rolno-leśnego, utworzonego z roślin energetycznych. W planach na przyszłe lata jest m. in. agrofotowoltaika, czyli system łączący produkcję energii elektrycznej z paneli fotowoltaicznych z jednoczesną uprawą roślin na tym samym obszarze oraz biogazownia rolnicza.
PODR w Lubaniu rozpoczął także rozmowy w celu powołania spółdzielni energetycznej. Przedmiotem działalności spółdzielni jest wytwarzanie energii elektrycznej, biogazu, biogazu rolniczego, biometanu lub ciepła w instalacjach odnawialnego źródła energii, obrót nimi lub ich magazynowanie, dokonywane w ramach działalności prowadzonej wyłącznie na rzecz spółdzielni oraz jej członków. Korzyści z powołania spółdzielni to przede wszystkim obniżenie kosztów energii zużywanej przez jej członków, lepsza kontrola nad wykorzystywanymi źródłami energii oraz większa niezależność energetyczna.
Wyzwania rozwoju spółdzielni energetycznych w Polsce przedstawiły przedstawicielki Uniwersytetu Gdańskiego: dr hab. Sylwia Mrozowska, prof. UG oraz dr Barbara Kijewska, prof. UG. Prelegentki przedstawiły wyniki badań w ramach projektu BALTICBEAT. Przedmiotem badań były społeczności energetyczne w Unii Europejskiej i w naszym kraju. W Polsce obecnie następuje szybki wzrost liczby zakładanych spółdzielni energetycznych. Organem prowadzącym wykaz spółdzielni energetycznych w Polsce jest Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Obecnie w wykazie tym zarejestrowanych jest 269 spółdzielni energetycznych, zrzeszających 770 członków. Swoją działalność opierają głównie na instalacjach fotowoltaicznych. Łączna moc zainstalowana elektryczna instalacji spółdzielni wynosi 189,897927 MWe. W województwie pomorskim zarejestrowano do tej pory 15 spółdzielni energetycznych (stan na 27.11.2025 r.).
Kolejny wykład poświęcony był działalności Ogólnopolskiego Forum Spółdzielni Energetycznych (OFSE), a zaprezentowali go przedstawiciele Kujawsko-Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Minikowie: Specjalistka ds. OZE Paulina Hinc oraz Zastępca Dyrektora K-PODR Ryszard Kamiński. OFSE to spotkania umożliwiające wymianę wiedzy, kontynuujące i poszerzające współpracę podjętą w ramach projektu „RENALDO: Rozwój obszarów wiejskich poprzez odnawialne źródła energii”, realizowanego w latach 2021-2023. Celem projektu było utworzenie pilotażowych spółdzielni energetycznych na terenach wiejskich w województwach podlaskim i kujawsko-pomorskim. Warto skorzystać z bazy wiedzy oraz wsparcia ekspertów, dostępnych w ramach OFSE.
Na zakończenie konferencji wystąpił dr hab. inż. Tomasz Kowalczyk – Kierownik projektu B+R+I
Biuro Rozwoju i Innowacji Energa S.A. w Gdańsku. Tematem jego wystąpienia był „Projekt Wojewódzkiego Centrum Edukacji Energii Odnawialnej w Lubaniu z punktu widzenia Biura Rozwoju i Innowacji Energa S.A.”. Przedstawił on kolejne etapy realizacji projektu oraz jego obecne zaawansowanie. Prezentując scenariusz budowy wyspy energetycznej w Lubaniuzwracał uwagę na opłacalność wszystkich podejmowanych działań.
W konferencji wzięło udział 172 uczestników: przedstawicieli samorządów lokalnych, powstających spółdzielni energetycznych, rolników, przedsiębiorców wiejskich, doradców rolniczych. Dzięki transmisji online możliwość udziału miały zainteresowane osoby z całego województwa pomorskiego oraz innych części kraju.
